Ouderen willen én moeten steeds langer thuis blijven wonen. Vitaal, veilig en vertrouwd.

Flying Domotica's

Flying Domotica’s
aanstormend zorgtalent
liever-theater

Liever Langer Thuis Theater
rondreizend event
DOU

Domotica Ontdek Unit
verplaatsbare demokamers
247

24/7 Slimmer Wonen Spel
interactief bordspel & app

Ouderen willen én moeten steeds langer thuis blijven wonen

Ten eerste is dit een wens van de ouderen zelf: ze willen bij voorkeur niet verkassen naar een andere, meer onpersoonlijke omgeving, maar blijven het liefst zo lang mogelijk wonen in hun eigen veilige en vertrouwde huis. Liever langer thuis, dan naar een verzorgingstehuis.

Ten tweede is het langer thuis blijven wonen van ouderen bittere noodzaak, omdat door de vergrijzing de zorgkosten exploderen en zorg voor ouderen onbetaalbaar wordt als deze georganiseerd blijft zoals we tot op heden gewend zijn, door hen op te nemen in bejaarden- en verzorgingstehuizen. Langer thuis blijven wonen is uit kostenoverwegingen de hoeksteen geworden van het ouderenbeleid van overheid en zorgverzekeraars.

Ten slotte is langer thuis blijven wonen in de toekomst haalbaar door de inzet van technologische hulpmiddelen en het daardoor steeds slimmer worden van de woning.
Deze zogenaamde zorg- en thuistechnologie is daarmee tegelijkertijd een stimulans voor ouderen om langer thuis te blijven wonen (gewoon omdat het kán) en een argument voor overheid en verzekeraars om het langer thuis blijven wonen af te dwingen (omdat het niet ánders kan). De noodzaak tot het beheersen van kosten en de wens om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen zijn elkaar versterkende motivaties die door de implementatie van technologie in de woning in rap tempo ook daadwerkelijk haalbaar worden.

Hoewel het langer thuis (kunnen) blijven wonen zowel uit emotionele overwegingen (vertrouwde omgeving) als uit rationele (kostenaspect), aantrekkelijk en zelfs noodzakelijk is, is nog niet iedereen klaar voor deze ontwikkelingen.

De komende jaren is het van groot belang om alle wensen en mogelijkheden, verwachtingen en bezwaren in beeld te brengen en op elkaar af te stemmen. Bewustwording en acceptatie gaan immers vóór een effectieve implementatie en integratie.

Het project LieverLangerThuis.nu wil hier een bijdrage aan leveren

Initiatiefnemer Calibris is het Kenniscentrum voor Zorg, Welzijn en Sport, expert op het gebied van praktijkleren; Calibris gelooft in zorg- en thuistechnologie en wil een bijdrage leveren aan de implementatie ervan met hulp van de zorgverleners van de toekomst.
Producent Kranendonk Experience Company (Kexcom) is gespecialiseerd in ontwikkeling, productie en exploitatie van projecten waarin beleving het uitgangspunt is.

Analyse

Voor elke stakeholder gelden andere argumenten en overwegingen, die de acceptatie van zorg- en thuistechnologie onbedoeld belemmeren en de implementatie onnodig vertragen.

Ouderen

Wanneer rekenen we mensen tot de categorie ‘ouderen’? Op een mooie zomerdag zien we de Vutters er massaal per fiets op uittrekken. Zij zijn de jongste categorie ouderen, veelal nog gezond, zelfstandig, ondernemend en mobiel. En: gemotiveerd om deze situatie zo lang mogelijk te continueren. Ook bejaarden die nog relatief gezond zijn en zelfstandig wonen, willen dit het liefst zo houden, zolang als het prettig en mogelijk is. Technologie kan helpen om de zelfstandigheid van mensen op alle fronten te behouden of te herstellen. Hoe hoger de leeftijd, hoe minder mensen doorgaans vertrouwd zijn met technologische snufjes. Gebrek aan zelfvertrouwen op dit punt en knoppenangst zijn echter ondergeschikt aan hun motivatie om zelfstandig te blijven. Over het algemeen wordt technologie om deze reden door ouderen al snel geaccepteerd en omarmd. Hoe leuk is het immers om te Skypen met verre familie, op afstand te scrabbelen met kleinkinderen? En hoe veilig voelt het wel niet om met één muisklik in verbinding te komen met een wijkverpleegkundige of andere hulpverlener? Ouderen staan er voor open, maar moeten wel wegwijs gemaakt worden in de mogelijkheden en het gebruik van de techniek.

Familie

Dat burgers meer in de samenleving zouden moeten participeren, wordt al decennia lang gepropageerd. Dankzij de eerste troonrede van onze koning is de participatie-samenleving weer volop onderwerp van discussie. Veel mensen vrezen dat ‘participeren’ een dekmantel is voor bezuinigingen en een terugtrekkende overheid; dat er van vrijwilligheid geen sprake is en wie weigert te participeren een lesje zal leren. De oproep tot participatie heeft bij uitstek betrekking op onze zorg. Om deze haalbaar en betaalbaar te houden, worden we met klem uitgenodigd om zelf de handen uit de mouwen te steken, voor onszelf zolang we dat kunnen en voor een ander, wanneer die het zelf niet meer kan. Wordt hier een mentaal appèl gedaan op de kinderen om hun ouders te verzorgen, zodat de gemeenschap niet voor de kosten opdraait? Ligt er een ontluikend schuldgevoel op de loer als je die verzorging niet op je wilt of kunt nemen? Kan zorgdomotica helpen om ouders veilig en vertrouwd thuis te laten blijven wonen zonder dat dit een klemmend beroep doet op de zorgparticipatie van de kinderen?

Mantelzorgers

Mantelzorgers zijn mensen die in de meeste gevallen belangeloos (mede) zorg dragen voor een hulpbehoevende kennis of bloedverwant. Mantelzorgers worden beperkt in hun vrijheid, in hun doen en laten, vanwege de taak die ze (soms tegen wil en dank) op zich hebben genomen. Elektronische hulpmiddelen in huis (Domotica) kunnen hun taaklast aanzienlijk verlichten en veel zorgen wegnemen. Zo kan de cliënt op veel manieren op afstand in de gaten gehouden worden en kan onmiddellijk worden ingegrepen wanneer dat nodig is. Bijvoorbeeld om te voorkomen dat een dementerende gaat dwalen, of om te signaleren dat iemand gevallen is.

Zorgverleners

Op de werkvloer (VVT, Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg) groeit de behoefte aan de werkgeverskant om de werknemers te ondersteunen bij het leren omgaan met en inpassen van de zorgtechnologie in de werksituaties. Thuistechnologie is in opmars als nieuw zorginstrument, maar het daadwerkelijke gebruik ervan loopt achter bij de mogelijkheden. Bij het implementeren van zorgtechnologie draait het niet alleen om kennis, maar des te meer om begrip en acceptatie, zowel van de zorgverlener als van de cliënt. Zorgtechnologie toepassen betekent zorgtechnologie omarmen.
Innovatief vakmanschap is nodig om in te kunnen spelen op de (telkens) veranderende zorgvraag en zorgomstandigheden (zoals meer zorg in de woonbuurt). Innovatief vakmanschap stoelt op kennis en kunde, maar ook op een attitude: flexibel, proactief, initiatief- en vindingrijk, open en veranderingsgezind. De zorgmedewerker van vandaag en morgen moet soepel kunnen inspelen op telkens nieuwe technologische ontwikkelingen en moet kunnen meedenken over de beste (zorg / aandacht / kosten) toepassingen per werksituatie. De term ‘regisseurschap’ is hierbij van toepassing; de nieuwe zorgwerknemer is feitelijk de regisseur van de zorg voor een cliënt. Waarbij de werknemer tegelijkertijd voor ogen heeft dat diezelfde cliënt zoveel mogelijk de regie over zijn/haar eigen leven houdt.
Klinkt logisch, maar veel zorgverleners zijn er nog niet aan toe, vrezen voor verandering en hun baan. Gaat zorg- en thuistechnologie hen op den duur niet vervangen? Zijn handen aan het bed niet belangrijker dan knoppen in het huis? Gaat de koude techniek hun warme belangstelling voor de cliënt verdringen? Voor veel zorgwerkers is de inzet van technologie met vermeende ‘big brother’ effecten een zwart scenario, sterk gevoed door gebrek aan kennis en begrip. Bewustwording van het onvermijdelijke enerzijds en de positieve mogelijkheden anderzijds moeten de huidige zorgverleners helpen om te schakelen naar een nieuwe situatie, waarbij zij nog steeds de kern van de zorg zijn, bijgestaan door slimme technologie. Het besef moet ontstaan dat zorg- en thuistechnologie geen bedreiging vormt voor hun werk, maar een fantastisch hulpmiddel om goede zorg te kunnen blijven verlenen in een door de ouderen zo gewenste eigen, veilige en vertrouwde omgeving. Vervolgens moeten ze daar mee leren omgaan, op leren inspelen, mee leren werken.

Instellingen en werkgevers

Het voortbestaan van instellingen staat door de reeks van ontwikkelingen behoorlijk op de tocht. Verzetten tegen een onomkeerbare trend is echter niet erg productief. Leren omgaan met de nieuwe situatie en de nieuwe rol omarmen en verder invullen, geeft zicht op de toekomst en geeft voldoening over de bijdrage aan een werkelijkheid waarbij ouderen liever langer thuis blijven wonen, veilig en vertrouwd.
De sterke ontwikkeling van ICT en technologie maken het mogelijk om op afstand, centraal in de buurt, zorg te bieden. Hierdoor verbetert de zelfredzaamheid van de cliënten, is minder personeel nodig en worden tegelijkertijd de personeelskosten lager. Het is dan ook duidelijk dat zorgtechnologie een belangrijke, zo niet cruciale bijdrage gaat leveren aan een efficiëntere en effectievere uitvoering van de zorg. Zorgtechnologie sluit aan bij de behoefte van zorgvragers om langer zelfstandig te wonen en te functioneren en bij de noodzaak om in de toekomst zorg ondanks voortschrijdende bezuinigingen haalbaar en betaalbaar te houden. Zorgtechnologie is een hoofdbestanddeel van Innovatief Vakmanschap.

Verzekeraars

Solidariteit is de basis van ons collectieve zorgstelsel: het principe en de bereidheid om naar draagkracht de lasten te delen. Als het zorggebruik en de zorgtoegang niet worden ingedamd, wordt onze zorg onbetaalbaar en komt het principe van solidariteit onder druk te staan. Om de solidariteit te behouden moeten mensen meer hun eigen verantwoordelijkheid voor hun gezondheid (er)kennen en nemen. Verzekeraars zullen het langer thuis blijven wonen van ouderen stimuleren, om kosten te besparen en daarmee de zorg haalbaar en betaalbaar te houden.

Gemeenten

De zorg voor ouderen in hun thuisomgeving komt meer en meer op het bord van gemeenten te liggen, in het kader van de WMO. Voor gemeenten wordt het een hele opgave om de doelgroep in kaart te brengen en contact met hen te onderhouden. Om het beleid handen en voeten te kunnen geven, zullen gemeenten de oudere doelgroep moeten traceren en met hen in gesprek moeten komen om de implementatie van zorg- en thuistechnologie te kunnen begeleiden. Voor gemeenten geldt immers een dubbele doelstelling: het welzijn van de oudere inwoners te optimaliseren en de zorgkosten te minimaliseren. Zorg- en thuistechnologie is de sleutel tot beide.

Jongeren

De huidige generatie jongeren is meer dan vertrouwd met technologie en is erop ingesteld dat technologische innovatie razendsnel gaat. Ze maken er dagelijks dankbaar gebruik van en sterker nog, ze werken er zelf actief aan mee. Talrijke jongeren knutselen zelf op een achternamiddag een computerapplicatie in elkaar, maken websites, ‘spelen’ voor DJ achter een hightech mengpaneel en verdienen er nog geld mee ook. Niet dat materialisme de boventoon voert bij jongeren, geld (en daarmee: zelfstandigheid) is niet de belangrijkste drijfveer. Het gros van de jongeren wil bijdragen aan een betere wereld, voor zichzelf en voor anderen. Bijdragen aan de samenleving hoort daarbij, ook om ervan te leren.
Voor jongeren is technologische vernieuwing gesneden koek. Als het om toepassing aankomt, staan ze met de neus vooraan en aan een half woord hebben ze genoeg. Hoe iets werkt, ontdekken ze al gauw zelf en delen ze met anderen.
Ouderen vinden het waardevol om via contact met jonge mensen het gevoel te behouden midden in de samenleving te staan. Een mooi voorbeeld is het beeldbellen via de I-Pad van een groep basisscholieren met ouderen.

Zorgtalent en onderwijs

Arbeidssectoren, zoals de zorgsector, zijn gebaat bij de beste man/vrouw op de juiste plek. Individuen zijn hier evenzeer bij gebaat, gemotiveerd werken op basis van je talenten en passies schept voldoening en voorkomt arbeidsuitval en dus (ziekte)kosten. Talent is in de komende decennia een van de belangrijkste factoren waarmee niet alleen het individu, maar een hele economie zich (internationaal) kan onderscheiden. Kennis en vaardigheden alleen, bieden allang geen garantie meer op een baan, of succesvolle carrière.
Onderwijs in de zorgsector moet op zoek naar studenten die talent en passie hebben voor het werken in de toekomstige zorgsector. Omdat de sector verandert door de implementatie van zorg- en thuistechnologie, verandert ook het profiel van het benodigde zorgtalent. Door jongeren nu al te betrekken bij de mogelijkheden van de toekomst, kan het juiste talent worden gevonden en gemotiveerd een opleiding in de zorg te gaan volgen. Door hen gerichte stages aan te bieden in projecten en wijkleerbedrijven, kan hun talent en passie ten volle worden ontwikkeld en blijft de zorgsector voorzien van voldoende personeel, voldoende gekwalificeerd en optimaal gemotiveerd.

Conceptual integrators en leveranciers

Veel zorg- en thuistechnologie is al beschikbaar. Talloze leveranciers bieden innovatieve oplossingen, van slimme producten tot complete installaties. Door de veelheid van producten zien velen door de bomen het bos niet meer. Bovendien werken niet alle technieken op eenzelfde platform en dus dient ervoor gewaakt te worden dat met de aanschaf van het ene product de andere worden uitgesloten, met andere woorden dat de gebruiker beperkt wordt in zijn keuzevrijheid.
VitaValley ontwikkelt een inkooplijst van producten die onderling uitwisselbaar zijn en die alle werken op een zelfde platform. Bij de keuze van leveranciers als partner is het daarom verstandig VitaValley als adviseur te raadplegen.

Conclusie

Dat ouderen langer veilig en vertrouwd thuis willen blijven wonen, is evident. De noodzaak om de kosten van de zorg te beheersen, evenzeer. Technologie is allerwegen beschikbaar om zowel deze wens als deze noodzaak te faciliteren, door het huis slimmer te maken en de zorg anders te organiseren. Ouderen zelf staan open voor deze ontwikkeling en jongeren vinden het niet meer dan vanzelfsprekend. Gemeenten, instellingen, verzekeraars en leveranciers hebben elk zo hun redenen om zorg- en thuistechnologie juist te omarmen. Maar de kinderen van de ouderen en de huidige generatie zorgverleners moeten over een drempel worden geholpen, uit angst voor hun baan of de overlevering aan de techniek.
De komende jaren is het van groot belang om alle wensen en mogelijkheden, verwachtingen en bezwaren in beeld te brengen en op elkaar af te stemmen. Bewustwording en acceptatie gaan immers vóór een effectieve implementatie en integratie.
Het project LieverLangerThuis.nu wil hier een actieve bijdrage aan leveren.

Hoe kunt u meedoen?

Als sponsor, donateur, gemeente, instelling, opleiding of leverancier.

Liever Langer Thuis in samenwerking met


Calibris

Verkerk

Logo KEN

 

 

Back to Top